 «Μη καταπιστεύσης με ανθρωπίνη προστασία»: Οι Παρακλήσεις του Αυγούστου και οι αφανείς γυναίκες των αναλογίων της περιφέρειας Ο Αύγουστος κουβαλάει πάντα στις αποσκευές του τον δικό του, ιδιαίτερο παλμό. Είναι ο μήνας της Παναγίας. Καθώς οι μέρες μετρούν αντίστροφα για τη μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως, η θρησκευτική κατάνυξη κορυφώνεται. Κάθε απόγευμα, οι καμπάνες στις πόλεις και στα χωριά σημαίνουν την έναρξη των Παρακλητικών Κανόνων. Μέσα στην κάψα του καλοκαιριού, οι πιστοί αναζητούν μια στάλα πνευματικής δροσιάς, αφήνοντας πίσω τα βάρη της καθημερινότητας για να ακουμπήσουν τις ελπίδες τους στη Μητέρα όλου του κόσμου.
Στο επίκεντρο αυτής της μυσταγωγίας βρίσκεται ένα από τα πιο συγκλονιστικά τροπάρια της Μικρής Παράκλησης:
«Μη καταπιστεύσης με, ανθρωπίνη προστασία, Παναγία Δέσποινα, αλλά δέξαι δέησιν του ικέτου σου...»
Η φράση αυτή συμπυκνώνει όλη την ανθρώπινη αδυναμία μπροστά στα αδιέξοδα της ζωής. Ο υμνογράφος ζητά από την Θεοτόκο να μην τον αφήσει να στηριχθεί μόνο σε επίγειες, προσωρινές δυνάμεις. Όταν η «ανθρωπίνη προστασία» λυγίζει, όταν οι δικοί μας άνθρωποι ή οι δικές μας αντοχές αποδεικνύονται ανεπαρκείς, η Παναγία παραμένει το έσχατο καταφύγιο. Είναι η μόνη σταθερά, η «παραμυθία» και η σκέπη που διώχνει τα τοξεύματα των θλίψεων.
Οι «αρχόντισσες» των μικρών ναών της υπαίθρου
Αυτή η βαθιά προσευχή, όμως, δεν αντηχεί μόνο σε μεγάλα προσκυνήματα και μεγαλοπρεπείς καθεδρικούς ναούς. Η πραγματική μυσταγωγία του Δεκαπενταύγουστου συντελείται στην ελληνική περιφέρεια. Εκεί, στα μικρά χωριά, στα απομακρυσμένα ξωκλήσια και στους ενοριακούς ναούς της υπαίθρου, όπου οι μόνιμοι κάτοικοι είναι πλέον λίγοι.
Εκεί ακριβώς, η ζωντάνια της παράδοσης παίρνει σάρκα και οστά μέσα από τη φωνή των γυναικών της περιφέρειας. Γυναίκες της διπλανής πόρτας, γιαγιάδες, μανάδες, νοικοκυρές του χωριού, που χωρίς να έχουν σπουδάσει σε ωδεία, ανεβαίνουν στο αναλόγιο με μοναδικό εφόδιο τη βαθιά τους πίστη.
Αυτές οι γυναίκες:
Αγνοούν την κόπωση μιας ολόκληρης ημέρας γεμάτης με δουλειές στο σπίτι ή στα χωράφια.
Νικούν την ηλικία και τα προβλήματα υγείας, στέκοντας όρθιες μπροστά στο ψαλτήρι.
Κρατούν ζωντανή την παράδοση, καθώς πολλές φορές είναι οι μόνες που ξέρουν να καθοδηγήσουν το εκκλησίασμα.
Ψάλλουν υπέροχα και κατανυκτικά, βγάζοντας τη φωνή τους μέσα από την ψυχή και τα βιώματά τους.
Είναι οι αφανείς ηρωίδες που δίνουν ρυθμό, παλμό και πνοή στις άδειες γωνιές της ελληνικής επαρχίας. Με τα τρεμάμενα αλλά γεμάτα πάθος λόγια τους, μετατρέπουν το «Μη καταπιστεύσης με» σε ένα ζωντανό, συλλογικό βίωμα. Δεν αφήνουν το καντήλι της ενορίας τους να σβήσει.
Όσο υπάρχουν αυτές οι φωνές στα αναλόγια των μικρών μας τόπων, η ελπίδα θα παραμένει ζωντανή. Αυτός ο Δεκαπενταύγουστος ας είναι μια ευκαιρία να στρέψουμε το βλέμμα και την καρδιά μας σε αυτές τις γυναίκες, που με την απλότητα και την αφοσίωσή τους μας θυμίζουν τι σημαίνει αυθεντική, ανθρώπινη και θεϊκή παρηγοριά
#Δεκαπενταυγουστος #Παναγια #Παρακληση #ορθοδοξια #Παραδοση
|
